ماناپرس- مصطفی نعمتی*: نحله در لغت به معنای بخشش و هدیه بوده و مستند شرعی آن آیه چهارم سوره نساء است. نحله یکی از اقسام حقوق مالی زنان است که تنها در زمانی که طلاق به درخواست مرد باشد به او تعلق می‌گیرد. طبق بند (ب) تبصره ۶ ‌قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، هرگاه […]

ماناپرس- مصطفی نعمتی*: نحله در لغت به معنای بخشش و هدیه بوده و مستند شرعی آن آیه چهارم سوره نساء است.

نحله یکی از اقسام حقوق مالی زنان است که تنها در زمانی که طلاق به درخواست مرد باشد به او تعلق می‌گیرد. طبق بند (ب) تبصره ۶ ‌قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، هرگاه طلاق بنا به درخواست زن و یا ناشی از تخلف زن از ‌وظایف همسری یا سوء اخلاق و رفتار وی نباشد؛ با توجه به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده و وسع مالی زوج، دادگاه مبلغی را ‌از باب بخشش (‌نحله) برای زوجه تعیین می‌کند. برابر ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده، دادگاه در رأی طلاق باید در مورد کلیه حقوق مالی زن از جمله نحله و اجرت‌المثل ایام زندگی مشترک تعیین تکلیف نماید.

طبق آیات و روایات متعدد، زن صرفاً وظیفه تمکین از شوهر، تربیت فرزندان و حسن معاشرت با همسر در محیط منزل را دارد؛ بنابراین سایر اموری که در منزل انجام می‌دهد از جمله شست و شو و پختن غذا اگر به قصد احسان نباشد، دارای اجرت است که شرعاً و قانوناً در صورتی که مرد خواهان طلاق همسرش باشد باید با جلب رضایت همسرش و در غیر این صورت طبق نظر دادگاه مبلغ نحله را پرداخت نماید. در مقررات قانونی نیز اصل بر این است که همه کارها باید اجرت داشته باشد و اگر امری مجانی است، باید ثابت شود. بر همین اساس فعالیت زنان در منزل اگر خارج از حدود وظایف شرعی و به اجبار شوهر باشد، اجرت خواهد داشت.

البته برخی از قضات بر این عقیده‌اند که آنچه که زنان در منزل در طول زندگی انجام می‌دهند، لطف آنان است و اجرت ندار. بنا بر مراتب فوق نحله در صورتی پرداخت می‌شود که اولاً: زوج خواهان جدایی باشد و اگر زوجه درخواست طلاق دهد، نمی‌تواند اجرت‌المثل و نحله دریافت کند. ثانیاً: تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری نباشد به دیگر سخن زن به موجب رای دادگاه سابقاً محکوم به تمکین نشده باشد.

نحله زمانی در نظر گرفته می‌شود که زوج بدون دلیل موجه و قانع‌کننده زندگی مشترک را ترک کند و همسر خود را طلاق دهد. به عبارت دیگر قانونگذار نحله را برای حمایت از زوجه در نظر گرفته است. زن در زمان زندگی مشترک نمی‌تواند خواستار دریافت نحله شود در مورد تعیین مقدار نحله نیازی به نظر کارشناس نیست و دادگاه بدواً سعی می‌کند که از طریق تصالح و توافق طرفین مبلغ نحله را مشخص نماید. بنابراین اگر طرفین حاضر بر توافق بر میزان نحله نباشند دادگاه راساً با توجه سال‌های زندگی مشترک زوجین، شغل زوج و زوجه، شرایط مالی زوج و تعداد فرزندان، میزان نحله را معین می‌نماید و در حکم طلاق قید می‌شود و تا زمانی که نحله به طور کامل پرداخت نگردد؛ امکان ثبت طلاق وجود نخواهد داشت. نکته حائز اهمیت اینکه بر خلاف مهریه که امکان تقسیط آن وجود دارد در خصوص نحله زوج نمی‌تواند درخواست تقسیط نماید و مکلف به پرداخت یکجای نحله قبل از طلاق است.

* مشاور حقوقی و وکیل پایه یک دادگستری

 

  • نویسنده : مصطفی نعمتی